هشدار دستگاه قضایی قزوین نسبت به چرخه پنهان آسیب‌های کودکان/ پیشگیری از آسیب، مؤثرترین راه تأمین امنیت اجتماعی است

معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری کل استان قزوین با تأکید بر اینکه حمایت از کودکان و نوجوانان صرفاً یک مأموریت حمایتی نیست بلکه سرمایه‌گذاری برای امنیت و آینده جامعه است، گفت: هر کودک در معرض خطر که به‌موقع شناسایی و حمایت نشود، ممکن است فردا به بزه‌دیده یا حتی بزهکار تبدیل شود و به همین دلیل پیشگیری، مؤثرترین، کم‌هزینه‌ترین و پایدارترین راهبرد در حوزه حمایت اجتماعی است.

به گزارش اطلاع‌رسانی معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری کل استان قزوین، نخستین نشست هماهنگی دفاتر حمایت از اطفال، نوجوانان و خانواده دادگستری استان با حضور مسئولان مرتبط و با هدف تبیین دستورالعمل ابلاغی نحوه فعالیت دفاتر حمایت از اطفال و نوجوانان و تقویت هماهنگی بین‌بخشی با نهادهای مسئول برگزار شد.

علی فولیان معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری کل استان قزوین در این نشست با تأکید بر مسئولیت مشترک همه نهادها در قبال کودکان و نوجوانان اظهار کرد: اطفال و نوجوانان سرمایه انسانی جامعه، آینده‌سازان کشور و امانتی در دست همه مسئولان هستند و مهم‌ترین تکلیف قانونی و اجتماعی ما، فراهم ساختن بستر رشد سالم، ایمن و متوازن آنان است.

وی افزود: آینده هر جامعه‌ای را نه امکانات و زیرساخت‌ها، بلکه کیفیت تربیت، حمایت و فرصت‌هایی که برای نسل آینده فراهم می‌شود تعیین می‌کند؛ بنابراین صیانت از کودکان و نوجوانان باید در اولویت سیاست‌گذاری و تصمیم‌گیری همه دستگاه‌ها قرار گیرد.

دبیر شورای پیشگیری از وقوع جرم استان قزوین با اشاره به اینکه دوران کودکی و نوجوانی حساس‌ترین مرحله شکل‌گیری شخصیت، هویت و جامعه‌پذیری است، تصریح کرد: کودکانی که در معرض خشونت خانوادگی، اعتیاد والدین، فقر، ترک تحصیل، کار اجباری، اختلافات خانوادگی، فرار از منزل یا محرومیت از حمایت‌های اجتماعی قرار می‌گیرند، بیش از دیگران در معرض بزه‌دیدگی و حتی ورود به چرخه بزهکاری هستند.

وی ادامه داد: آنچه امروز در بخشی از پرونده‌های قضایی مشاهده می‌شود، در بسیاری موارد نتیجه بی‌توجهی به نشانه‌های اولیه آسیب است. بسیاری از کودکانی که امروز در جایگاه بزه‌دیده یا مرتکب قرار گرفته‌اند، روزی تنها کودک در معرض خطر بوده‌اند که اگر به‌موقع شناسایی و حمایت می‌شدند، هرگز وارد چرخه آسیب و عدالت کیفری نمی‌شدند.

فولیان با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد از «مداخله پس از وقوع آسیب» به «پیشگیری و مداخله بهنگام» گفت: هنر نظام حمایتی آن نیست که پس از وقوع آسیب وارد عمل شود؛ بلکه موفقیت واقعی زمانی محقق می‌شود که اجازه ندهیم آسیب شکل بگیرد یا گسترش یابد.

وی افزود: قانون حمایت از اطفال و نوجوانان مصوب سال ۱۳۹۹ و دستورالعمل نحوه فعالیت دفاتر حمایت از اطفال و نوجوانان که در اجرای سند تحول و تعالی قوه قضائیه تدوین شده، با همین نگاه پیشگیرانه و حمایتی شکل گرفته است.

معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم دادگستری کل استان قزوین با اشاره به اهداف این دستورالعمل اظهار کرد: شناسایی بهنگام کودکان و نوجوانان آسیب‌دیده یا در معرض آسیب، مداخله فوری در شرایط خطر، هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول، ارائه حمایت‌های حقوقی، اجتماعی و روان‌شناختی و توانمندسازی کودکان و خانواده‌ها از مهم‌ترین مأموریت‌های پیش‌بینی‌شده در این سازوکار است.

وی خاطرنشان کرد: نگاه دستگاه قضایی امروز از رسیدگی صرف به پرونده‌ها فراتر رفته و به سمت مدیریت پیشگیرانه آسیب‌های اجتماعی حرکت کرده است؛ از این رو دفاتر حمایت از اطفال و نوجوانان نباید صرفاً محل تشکیل پرونده باشند، بلکه باید به کانون هماهنگی، پیگیری و حمایت میان دستگاه قضایی، نهادهای اجرایی، سازمان‌های حمایتی و مجموعه‌های مردم‌نهاد تبدیل شوند.

فولیان با اشاره به تأکیدات سند تحول و تعالی قوه قضائیه و ضرورت نتیجه‌محور بودن اقدامات بیان کرد: موفقیت ما با تعداد جلسات، مکاتبات و گزارش‌ها سنجیده نمی‌شود؛ بلکه ملاک اصلی، آثار واقعی اقدامات در زندگی مردم است.

وی کاهش موارد کودک‌آزاری، شناسایی سریع‌تر کودکان در معرض خطر، کاهش ترک تحصیل ناشی از آسیب‌های اجتماعی، حمایت مؤثر از فرزندان زندانیان، ارتقای وضعیت کودکان مقیم مراکز نگهداری، کاهش ورودی پرونده‌های مرتبط با اطفال و نوجوانان و افزایش هماهنگی میان دستگاه‌ها را از مهم‌ترین شاخص‌های ارزیابی عملکرد دانست.

دبیر شورای پیشگیری از وقوع جرم استان قزوین همچنین بر نقش میدانی و فعال دفاتر حمایت تأکید کرد و گفت: این دفاتر باید با مداخله فوری در موارد خطر، تشکیل پرونده حمایتی، ارائه مشاوره و معاضدت حقوقی، بازدید مستمر از مراکز نگهداری، استفاده از ظرفیت نهادهای حمایتی و ارائه گزارش‌های تحلیلی، نقش مؤثر خود را ایفا کنند.

وی خطاب به دستگاه‌های اجرایی افزود: آموزش و پرورش، بهزیستی، دانشگاه علوم پزشکی، فرمانداری‌ها، فراجا، شهرداری‌ها، اداره کل زندان‌ها، کمیته امداد، هلال احمر، ثبت احوال و سازمان‌های مردم‌نهاد هر یک حلقه‌ای از زنجیره حمایت از کودکان هستند و هیچ دستگاهی نباید خود را خارج از این مسئولیت بداند.

فولیان در پایان تأکید کرد: اگر امروز در شناسایی به‌موقع، حمایت مؤثر و پیشگیری از آسیب سرمایه‌گذاری کنیم، فردا شاهد کاهش بزه‌دیدگی، کاهش بزهکاری، کاهش ورودی پرونده‌های قضایی و افزایش امنیت و آرامش اجتماعی خواهیم بود و این همان نتیجه ملموس و ماندگاری است که قانون، سند تحول و تعالی قوه قضائیه و مطالبات مردم از ما انتظار دارد.

---

منبع اصلی: معاونت اجتماعی و پیشگیری از جرم — https://scpd.eadl.ir/news/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C